Maaş ve vergi
Maaş bordrosu nasıl okunur? Satır satır açıklama
Bordro (ücret hesap pusulası), işverenin her ay size vermek zorunda olduğu, maaşınızın nasıl hesaplandığını gösteren belgedir. Satırların anlamını bilmek, hem hataları yakalamanızı hem de iş değiştirirken teklifleri doğru karşılaştırmanızı sağlar.
Hazırlayan: BrütHesaplaGüncelleme: 2 dk okuma
Bordrodaki başlıca kalemler
| Kalem | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Gün / saat | O ay ücrete esas çalışma günü. Tam ayda 30 gün yazar; rapor, ücretsiz izin varsa düşer. |
| Brüt ücret | Kesintilerden önceki maaşınız. Fazla mesai, prim, ikramiye ayrı satırlarda eklenebilir. |
| SGK matrahı (PEK) | Prime esas kazanç. Brüt ücretin, 297.270 TL tavanına kadar olan kısmı. |
| SGK işçi payı | PEK'in %14'ü. |
| İşsizlik işçi payı | PEK'in %1'i. |
| GV matrahı | Brüt − SGK − işsizlik − (varsa) engellilik indirimi. |
| Kümülatif GV matrahı | Ocak'tan bu aya kadarki matrahların toplamı. Hangi vergi diliminde olduğunuzu bu belirler. |
| Hesaplanan GV | İstisna düşülmeden önceki gelir vergisi. |
| Asgari ücret GV istisnası | Asgari ücretin o ayki vergisi kadar indirim. |
| Damga vergisi | Brütün binde 7,59'u, asgari ücretin damga vergisi düşülerek. |
| Net ödenen | Hesabınıza yatan tutar. BES, avans, icra gibi kesintiler varsa bundan ayrıca düşülür. |
| İşveren SGK / işsizlik payı | Sizin maaşınızdan kesilmez, işverenin ayrıca ödediği primlerdir. Bazı bordrolarda bilgi olarak yer alır. |
Bordronuzu kontrol etmek için 5 soru
- Gün sayısı doğru mu? Eksik gün yazılmışsa hem maaşınız hem SGK hizmetiniz eksik bildirilir.
- SGK işçi payı brütün yaklaşık %14'ü mü? Değilse prim tavanı ya da eksik bildirim söz konusu olabilir.
- Kümülatif matrah bir önceki ayın kümülatifine bu ayın matrahı eklenerek mi bulunmuş? Yıl içinde iş değiştirdiyseniz yeni işverende sıfırdan başlaması normaldir.
- Asgari ücret istisnası düşülmüş mü? 2022'den beri her bordroda olmalıdır.
- Net tutar hesabınıza yatanla aynı mı? Fark varsa ek kesintileri (BES, avans, icra) sorun.
Bordro saklama ve itiraz
İşveren ücret hesap pusulasını her ödemede vermek zorundadır (İş Kanunu md. 37). Bordroda hata gördüğünüzde önce yazılı olarak insan kaynaklarına bildirin. SGK'ya eksik gün veya düşük kazanç bildirildiğini düşünüyorsanız e-Devlet'teki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ile kontrol edebilirsiniz.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (md. 17, 24, 25, 32, 59)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 23, 25, 61, 63, 103, 104)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (md. 81, 82)
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir mali müşavir veya avukata danışın. Ayrıntılar: Kullanım koşulları.