Maaş ve vergi
Brütten nete maaş nasıl hesaplanır? (2026 örnekli anlatım)
Bordrodaki net tutar, brüt maaştan dört kesinti düşülerek bulunur: SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi. Bu yazıda her kesintinin neye göre hesaplandığını 60.000 TL brüt maaş örneğiyle, kuruşu kuruşuna gösteriyoruz.
Hazırlayan: BrütHesaplaGüncelleme: 3 dk okuma
Kısaca: brüt ile net arasındaki dört kesinti
| Kesinti | Oran | Neyin üzerinden? |
|---|---|---|
| SGK primi (işçi payı) | %14 | Brüt ücret (aylık en fazla 297.270 TL) |
| İşsizlik sigortası (işçi payı) | %1 | SGK ile aynı matrah |
| Gelir vergisi | %15 – %40 | Brüt − SGK − işsizlik (yıl içinde birikerek) |
| Damga vergisi | binde 7,59 | Brüt ücret |
SGK primi, işsizlik primi ve damga vergisi sabit oranlıdır. Gelir vergisi ise yıl içinde biriken kazancınıza göre kademeli artar; bu yüzden aynı brüt maaşla bile yılın son aylarında netiniz düşer.
Adım adım örnek: 60.000 TL brüt, Ocak 2026
Yılın ilk ayında, önceki aylardan birikmiş vergi matrahı olmayan, emekli olmayan ve engellilik indirimi kullanmayan bir çalışanı düşünelim.
Ocak 2026 bordrosu
- Brüt maaş
- 60.000,00 TL
- SGK primi (%14)60.000,00 TL × %14
- − 8.400,00 TL
- İşsizlik primi (%1)
- − 600,00 TL
- Gelir vergisi matrahıBrüt − SGK − işsizlik
- 51.000,00 TL
- Hesaplanan gelir vergisi (%15)
- 7.650,00 TL
- Asgari ücret gelir vergisi istisnası
- − 4.211,33 TL
- Ödenecek gelir vergisi
- − 3.438,67 TL
- Hesaplanan damga vergisi60.000,00 TL × binde 7,59
- 455,40 TL
- Asgari ücret damga vergisi istisnası
- − 250,70 TL
- Ödenecek damga vergisi
- − 204,70 TL
- Net maaş
- 47.356,63 TL
1. SGK ve işsizlik primi
Brüt maaşın %14'ü SGK primi (malullük-yaşlılık-ölüm sigortası %9 ve genel sağlık sigortası %5), %1'i işsizlik sigortası primi olarak kesilir. Örnekte 8.400,00 TL + 600,00 TL = 9.000,00 TL. Brütünüz 297.270 TL'yi aşarsa prim yalnızca bu tavana kadar kesilir.
2. Gelir vergisi matrahı
Gelir vergisi brüt maaşın tamamından değil, primler düşüldükten sonra kalan tutardan hesaplanır: 60.000,00 TL − 9.000,00 TL = 51.000,00 TL. Engellilik indirimi kullanıyorsanız o tutar da bu adımda matrahtan düşülür.
3. Gelir vergisi ve asgari ücret istisnası
Ocak'ta yıllık birikim sıfırdan başladığı için matrahın tamamı ilk dilime, %15'e girer: 51.000,00 TL × %15 = 7.650,00 TL. Ancak 2022'den beri asgari ücrete isabet eden gelir vergisi herkes için istisnadır. Ocak 2026'da bu tutar 4.211,33 TL'dir ve hesaplanan vergiden düşülür. Kalan 3.438,67 TL ödenir.
4. Damga vergisi
Damga vergisi brütün binde 7,59'udur: 455,40 TL. Asgari ücretin damga vergisi (250,70 TL) düşülünce 204,70 TL kalır.
Net maaş neden ay ay değişir?
Gelir vergisi, yıl başından o aya kadar biriken (kümülatif) matraha göre hesaplanır. Birikim 190.000 TL'yi geçtiği ay oran %15'ten %20'ye, 400.000 TL'yi geçtiği ay %27'ye çıkar. 60.000 TL brüt maaşta bu geçişler Nisan ayında (%20) ve Ağustos ayında (%27) olur.
| Ay | Uygulanan oran | Net maaş |
|---|---|---|
| Ocak | %15 | 47.356,63 TL |
| Şubat | %15 | 47.356,63 TL |
| Mart | %15 | 47.356,63 TL |
| Nisan | %15 + %20 | 46.656,62 TL |
| Mayıs | %20 | 44.806,63 TL |
| Haziran | %20 | 44.806,63 TL |
| Temmuz | %20 | 45.133,05 TL |
| Ağustos | %20 + %27 | 45.650,40 TL |
| Eylül | %27 | 42.640,40 TL |
| Ekim | %27 | 42.640,40 TL |
| Kasım | %27 | 42.640,40 TL |
| Aralık | %27 | 42.640,40 TL |
İşverenle "net şu kadar" diye anlaştıysanız bu düşüş size değil işverene yansır; o durumda brütünüz yıl içinde artar. Ayrıntısı için netten brüte maaş hesabı yazımıza bakabilirsiniz.
Hesabı değiştiren durumlar
- Emekli olup çalışıyorsanız: SGK primi yerine %7,5 sosyal güvenlik destek primi kesilir, işsizlik primi kesilmez.
- Engelliyseniz: derecenize göre her ay 12.000 TL, 7.000 TL veya 3.000 TL matrahtan düşülür.
- Yıl içinde iş değiştirdiyseniz: yeni işverende kümülatif matrah sıfırdan başlar; ikinci işverenden alınan ücretler belli tutarı aşarsa beyanname gerekebilir.
- İkramiye veya prim aldıysanız: o ayın brütüne eklenir ve sizi daha erken üst dilime taşır. Bkz. ikramiye ve prim vergisi.
- Otomatik BES'e dahilseniz: prime esas kazancın %3'ü netinizden ayrıca kesilir, ama bu bir vergi değil, sizin birikiminizdir.
Sık sorulanlar
Merak edilenler
Brüt maaşın yüzde kaçı nete kalır?
2026 için 60.000 TL brütte Ocak ayında yaklaşık %79, yıl ortalamasında %75. Oran maaş yükseldikçe ve yıl ilerledikçe düşer.
Asgari ücretli çalışanın maaşından vergi kesilir mi?
Hayır. Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisnadır; asgari ücretliden yalnızca %15 SGK ve işsizlik primi kesilir. 2026'da brüt 33.030,00 TL, net 28.075,50 TL'dir.
Kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 23, 25, 61, 63, 103, 104)
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (md. 81, 82)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu (md. 49)
- iskanunu.com — Yıllara göre bordro parametreleri
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir mali müşavir veya avukata danışın. Ayrıntılar: Kullanım koşulları.