İşe giriş veya ayrılış ayında maaş nasıl hesaplanır? (eksik gün)
Ay ortasında işe başladığınız, ayrıldığınız ya da raporlu veya ücretsiz izinli günleriniz olduğu ayda maaşınız tam ödenmez; çalıştığınız gün kadar ödenir. Bordroda buna kıst maaş ya da eksik günlü ay denir. Bu yazıda hesabın nasıl yapıldığını ve vergide nelerin değiştiğini anlatıyoruz.
Maaş ve vergiHazırlayan: BrütHesaplaGüncelleme: 3 dk okuma
Temel kural: ay 30 gün sayılır
Aylık ücretle çalışanlarda bordro hesabında her ay 30 gün kabul edilir; 28, 29 veya 31 çeken aylar da tam çalışıldıysa 30 gün sayılır. Ay içinde işe giren veya çıkanlarda ise çalışılan takvim günleri sayılır ve o ayın ücreti = aylık brüt ÷ 30 × çalışılan gün olur.
- İşe giriş ayı: giriş gününden ay sonuna kadar olan günler. 12 Mart'ta başlayan biri 12–31 Mart arası 20 gün çalışmış sayılır.
- Ayrılış ayı: ayın başından son çalışılan güne kadar olan günler.
- Rapor ve ücretsiz izin: bu günler ücretten düşülür. Raporlu günler için SGK, şartları sağlanıyorsa geçici iş göremezlik ödeneğini doğrudan size öder; bu ödeme bordroda görünmez.
Vergide ve primde ne değişir?
Eksik günlü ayda yalnızca brüt ücret değil, bazı sınırlar da gün sayısına göre küçülür:
- SGK tavanı: aylık tavan (297.270 TL) ÷ 30 × gün. Yüksek maaşlarda prim bu daha düşük tavan üzerinden kesilir.
- Asgari ücret istisnası: asgari ücretin çalışılan güne düşen kısmı üzerinden hesaplanır. Bu yüzden eksik günlü ayda vergi indirimi de küçülür.
- Engellilik indirimi ise aylık tutar olarak uygulanır, gün sayısından etkilenmez.
- Kümülatif matrah kaldığı yerden devam eder; ücretsiz izin nedeniyle hiç ücret alınmayan bir ay, vergi dilimini sıfırlamaz.
Örnek: 60.000 TL brüt, 12 Mart'ta işe giriş (20 gün)
- Mart brüt ücreti60.000 TL ÷ 30 × 20
- 40.000,00 TL
- SGK + işsizlik (%15)
- − 6.000,00 TL
- Hesaplanan gelir vergisi
- 5.100,00 TL
- Asgari ücret istisnası (20 gün)Tam ayda 4.211,33 TL
- − 2.807,55 TL
- Ödenecek gelir vergisi
- − 2.292,45 TL
- Damga vergisi
- − 136,47 TL
- Mart net ücreti
- 31.571,08 TL
Aynı kişi Nisan'dan itibaren tam ay çalıştığı için her ay 47.356,62 TL net alır (vergi dilimi değişene kadar). Mart'ın neti, tam ayın netinin 20/30'u (31.571,09 TL) kadardır; çünkü ücret, primler ve istisna aynı oranda küçülür. Oran ancak SGK tavanını aşan maaşlarda ya da ay içinde üst vergi dilimine geçildiğinde değişir.
Hesaplayıcıda nasıl yapılır?
- Maaş hesaplayıcıda aylık brüt (veya net) tutarınızı yazın.
- “Özel durumlar” bölümünde Eksik gün var seçeneğini açın. Aylık tabloya gün sütunu eklenir.
- Eksik günlü ayın gün sayısını değiştirin (tam ay 30). Hiç ücret almadığınız aya 0 yazın.
- İşe yıl içinde başladıysanız “Bu işyerinde başladığım ay” seçeneğini de ayarlayın; önceki aylar hesaba katılmaz.
Merak edilenler
Ay ortasında işe başlayınca maaş nasıl hesaplanır?
Aylık brüt ücret 30'a bölünür ve işe giriş gününden ay sonuna kadarki gün sayısıyla çarpılır. SGK tavanı ve asgari ücret istisnası da aynı gün sayısına göre küçülür.
Şubat ayında maaş 28 güne mi bölünür?
Hayır. Tam çalışılan her ay 30 gün kabul edilir; Şubat'ta da aylık ücretin tamamı ödenir. Ay içinde giriş veya çıkış varsa çalışılan takvim günleri sayılır.
Raporlu günlerde maaş kesilir mi?
Genellikle evet; raporlu günler ücretten düşülür ve SGK şartları sağlayan çalışana geçici iş göremezlik ödeneği öder. İş sözleşmesi veya toplu sözleşme rapor günlerinin ücretinin işverence ödenmesini öngörüyorsa kesinti yapılmayabilir.
Eksik günlü ayda asgari ücret istisnası tam uygulanır mı?
Hayır. İstisna, asgari ücretin çalışılan güne düşen kısmı üzerinden hesaplanır. Örneğin 15 gün çalışılan ayda istisna, tam aydakinin yaklaşık yarısıdır.
Kaynaklar
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (md. 23, 25, 61, 63, 103, 104)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (md. 81, 82)
- 4857 sayılı İş Kanunu (md. 17, 24, 25, 32, 59)
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Ücretlerin vergilendirilmesi rehberi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir mali müşavir veya avukata danışın. Ayrıntılar: Kullanım koşulları.