İşten ayrılırken hangi haklar ödenir? Kontrol listesi ve örnek (2026)

Kontrol listesi: işten ayrılırken ödenebilecek kalemler

1. Son ayın ücreti: ay içinde çalıştığınız günlerin ücreti. Ayrılış şeklinden bağımsız olarak her durumda ödenir.
2. Ödenmemiş fazla mesai, hafta tatili ve resmî tatil ücretleri: bordroya yansımamış çalışmalar da alacaktır.
3. Kullanılmayan yıllık izin ücreti: hak kazanıp kullanmadığınız izin günleri, istifa dahil her durumda ödenir. Ayrıntı: kullanılmayan izin ücreti.
4. Kıdem tazminatı: en az 1 yıl çalışma ve kanunda sayılan bir ayrılış sebebi gerekir. Ayrıntı: kıdem tazminatı.
5. İhbar tazminatı: işveren bildirim süresi vermeden belirsiz süreli sözleşmeyi feshederse ödenir. Ayrıntı: ihbar süresi ve tazminatı.
6. Hak edilmiş prim, ikramiye ve yan haklar: sözleşmede veya işyeri uygulamasında varsa, çalıştığınız süreye düşen kısım.
7. İşsizlik ödeneği: işverenden değil İŞKUR'dan alınır; kendi isteğiniz ve kusurunuz dışında ayrıldıysanız başvurabilirsiniz.

Ayrılış şekline göre hangi haklar doğar?

SGK işten çıkış kodları

İşveren, ayrılışınızı SGK'ya bir çıkış koduyla bildirir. Bu kod işsizlik ödeneği başvurunuzu doğrudan etkiler. Hangi kodla çıkarıldığınızı e-Devlet'teki SGK işe giriş/işten ayrılış bildirgesi sorgulama hizmetinden görebilirsiniz.

Örnek: işten çıkarılan bir çalışanın alacakları

01.03.2019'da işe başlayan, 60.000 TL brüt maaş ve 5.000 TL düzenli yan hak alan, 15.10.2026'da haklı neden gösterilmeden çıkarılan ve 10 gün kullanılmamış izni olan bir çalışan. İhbar süresi kullandırılmadı.

Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir; ihbar tazminatından gelir ve damga vergisi; izin ücretinden ise SGK primi, gelir ve damga vergisi kesilir. Bu yüzden üç kalemin brüt-net farkı birbirinden çok farklıdır. Kendi rakamlarınız için tazminat hesaplayıcısını kullanın; ihbar ve izin kesintileri yıl içinde oluşan vergi matrahınıza göre değişir.

Ödemeler ne zaman yapılmalı?

• Ücret, kıdem ve ihbar tazminatı, izin ücreti: sözleşmenin sona erdiği tarihte muaccel olur, yani hemen ödenmesi gerekir.
• Gecikme faizi: kıdem tazminatı (1475 s.K. md. 14) ve zamanında ödenmeyen ücretler (4857 s.K. md. 34) için bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işler. İhbar tazminatı ve izin ücreti gibi diğer alacaklar için genellikle yasal faiz istenebilir.
• Banka yoluyla ödeme: ücret ve tazminatların banka hesabınıza yatırılması, hem sizin hem işverenin ispatı açısından önemlidir.

İbraname imzalamadan önce

İşverenler genellikle ayrılışta "hiçbir alacağım kalmamıştır" anlamına gelen bir ibraname imzalatmak ister. Türk Borçlar Kanunu md. 420'ye göre ibranamenin geçerli olması için:

• Sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçmiş olması,
• Yazılı yapılması ve alacağın türü ile tutarının açıkça belirtilmesi,
• Ödemenin hiç değilse miktar olarak tam ve banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

Bu şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür; gerçek alacaktan düşük ödemeyi gösteren belgeler ise yalnızca makbuz hükmündedir, yani aldığınız tutarı kanıtlar. Anlamadığınız bir metni imzalamayın; imzalamanız gerekiyorsa belgeye "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" şeklinde çekince yazın.

İşsizlik ödeneği

İşsizlik ödeneğini İŞKUR öder. Başvurabilmek için:

• Kendi isteğiniz ve kusurunuz dışında işsiz kalmış olmanız (çıkış kodu belirleyicidir),
• Son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması,
• İşten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca hizmet akdiyle çalışıyor olmanız (bu sürede eksik günler veya işveren değişikliği şartı bozmaz),
• Ayrıldıktan sonraki 30 gün içinde İŞKUR'a e-Devlet üzerinden veya şahsen başvurmanız gerekir; geciken her gün, mücbir sebep yoksa ödenek süresinden düşülür.

Aylık ödenek, son 4 aylık prime esas kazançlarınızın günlük ortalamasının %40'ı üzerinden hesaplanır ve brüt asgari ücretin %80'ini (2026 için 26.424,00 TL) geçemez. Ödenekten yalnızca damga vergisi kesilir. Örnekteki çalışan için aylık ödenek yaklaşık 26.000,00 TL brüt olur (nakdî yan hakların prime esas kazanca dahil olduğu varsayımıyla).

Alacaklarınız ödenmezse

• Arabuluculuk zorunlu: kıdem, ihbar, ücret ve izin alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir (7036 s.K. md. 3). Başvuru adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır ve başvuru için ücret alınmaz. Anlaşma sağlanırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir; anlaşma sağlanamazsa iki saatlik ücreti devlet karşılar.
• Zamanaşımı 5 yıl: kıdem, ihbar ve kullanılmayan izin ücreti alacakları sözleşmenin sona ermesinden itibaren 5 yıl içinde talep edilmelidir. Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve resmî tatil alacaklarında ise 5 yıllık süre her alacağın ödenmesi gereken tarihten başlar; bu yüzden eski alacaklar çalışırken de zamanaşımına uğrayabilir.
• İşe iade: 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az 6 aylık kıdeminiz varsa ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışıyorsanız, fesih bildiriminin size tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade talep edebilirsiniz. İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ve yardımcıları bu güvenceden yararlanamaz.